DienTho.comĐiền Thổ
Láng giềng: ranh, lối đi, tường, mái

Mái nhà hàng xóm xả nước mưa sang đất mình: máng xối, mái đua và cách đề nghị sửa

Bộ luật Dân sự 2015 buộc chủ nhà làm đường dẫn để nước mưa từ mái không chảy xuống đất nhà bên. Cách xem lỗi ở đâu, đề nghị sửa, chia chi phí và khi nào đòi bồi thường.

Rainwater pours from the edge of a corrugated metal roof onto a neighbouring brick yard in a Vietnamese village, low angle from the ground, heavy rain, cool blue light

Theo Bộ luật Dân sự 2015, chủ nhà phải lắp đặt đường dẫn nước sao cho nước mưa từ mái nhà mình không chảy xuống bất động sản của nhà bên. Vì vậy nếu mái nhà hàng xóm xả thẳng nước xuống sân, xuống tường nhà bạn, bạn có quyền đề nghị họ làm máng xối, ống thoát, hoặc sửa mái; nếu gây thấm, hỏng, họ phải bồi thường.

Nhưng đừng vội đi đòi. Rất nhiều vụ nước chảy sang nhà bên là do chính máng chung bị tắc, do mái hai nhà chồng lên nhau từ đời trước, hoặc đơn giản do đất nhà bạn thấp hơn và nước tự nhiên chảy xuống. Bài này giúp bạn xác định nước đến từ đâu, phân biệt nước mưa từ mái với nước chảy tự nhiên trên mặt đất, cách đề nghị sửa, cách chia chi phí máng chung và khi nào cần lập biên bản đòi bồi thường.

Xác định nước đến từ đâu trước khi gõ cửa nhà bên

Nên quan sát ngay trong một trận mưa to, vì sau mưa, vệt nước khô đi là khó nói. Mặc áo mưa, cầm điện thoại, làm theo thứ tự:

  1. Đứng ở sân nhà mình nhìn lên mép mái nhà bên: nước rơi thẳng từ mép mái hay từ máng bị tràn, bị thủng, bị tuột mối nối.
  2. Quay video cảnh nước chảy, quay từ mái xuống tới chỗ nước đọng hoặc thấm vào tường, để thấy một mạch liền.
  3. Xem mép mái nhà bên có vươn qua ranh đất không. Đứng ở đúng ranh nhìn thẳng lên; nếu mép mái nằm phía trên sân nhà bạn, đó là mái đua sang.
  4. Kiểm tra máng nhà mình: có lá cây, rác làm tắc khiến nước dội ngược hay không. Đừng để đến lúc đi đề nghị mới phát hiện máng tắc là của mình.
  5. Nhìn chân tường chung hoặc tường sát ranh: vệt thấm cao bao nhiêu, mặt nào bị nặng hơn.
  6. Sau mưa vài giờ, chụp lại vệt thấm và nước đọng, ghi ngày giờ trận mưa.

Chỉ cần một video ba mươi giây quay đúng lúc mưa to cũng đáng giá hơn cả trang giấy mô tả. Người nhà bên khi xem video thường tự thấy vấn đề, việc đề nghị sửa nhẹ đi rất nhiều.

Phân biệt các nguồn nước và trách nhiệm

Bộ luật Dân sự 2015 tách khá rõ nước mưa từ mái nhà, nước thải sinh hoạt và nước chảy tự nhiên trên mặt đất. Mỗi loại có cách xử lý khác nhau:

Nguồn nướcTrách nhiệm theo nguyên tắc chungViệc nên đề nghị
Nước mưa từ mái nhà bên rơi xuống đất nhà bạnChủ nhà có mái phải làm đường dẫn để nước không chảy sang nhà bênLàm máng xối, ống đứng dẫn về đất của họ hoặc ra rãnh chung
Mái nhà bên đua qua ranh, phía trên sân nhà bạnKhông được dùng khoảng không trên đất nhà khác khi chưa được đồng ýCắt mái về đúng ranh hoặc thoả thuận bằng giấy
Nước chảy tự nhiên từ đất cao xuống đất thấpNhà ở thấp không được ngăn dòng chảy tự nhiên; nhà ở cao không được làm cho nước chảy dồn, tập trung gây hạiHai nhà bàn làm rãnh chung, không đổ lỗi cho nhau
Nước thải sinh hoạt, nước rửa sânPhải dẫn qua cống, rãnh tới nơi quy định, không chảy tràn sang nhà bênLàm rãnh thoát riêng, xem bài về nước thải
Máng chung giữa hai mái bị tắc, bị thủngTài sản chung, hai nhà cùng loThống nhất ai thông máng theo mùa, chia chi phí thay máng

Điểm hay bị hiểu sai là nước chảy tự nhiên. Nếu nhà bạn ở thấp hơn, nước mưa trên mặt đất nhà bên chảy xuống không hẳn là lỗi của họ. Nhưng nếu họ vừa đổ bê tông nâng nền sân, làm mương dẫn nước chĩa thẳng vào nhà bạn, thì đó là làm cho nước dồn lại, và họ phải chịu trách nhiệm.

Đề nghị nhà bên sửa: cách nói và tờ giấy ngắn

Lần đầu nên đề nghị bằng lời, mang theo video. Một câu mở hiệu quả: "Anh chị xem giúp nhà em đoạn này, hôm mưa vừa rồi nước từ mép mái nhà mình dội thẳng xuống chân tường nhà em, giờ tường ố lên tới gần một mét. Mình làm cái máng dẫn về phía nhà anh chị được không?". Nói "mình làm", không nói "nhà anh phải làm", và đề nghị một việc cụ thể.

Nếu đã nói mà vài tuần không thấy gì, viết một tờ giấy đề nghị ngắn, đưa tận tay và giữ một bản có chữ ký nhận. Mẫu tự viết:

"Kính gửi ông bà [Lê Văn Hải], thửa đất số [30], thôn [Trung]. Gia đình [Nguyễn Thị Lan], thửa số [31], xin đề nghị: Phần mái tôn phía [tây] nhà ông bà dài khoảng [9] mét không có máng xối, nước mưa đổ trực tiếp xuống sân và chân tường nhà [Lan], gây thấm tường bếp, ố cao khoảng [80] phân (ảnh và video ngày [12/10] kèm theo). Gia đình đề nghị ông bà làm máng xối và ống thoát dẫn nước về đất của ông bà hoặc ra rãnh chung của thôn trước ngày [15/11]. Nếu cần, gia đình sẵn lòng cho thợ đứng trên sân nhà [Lan] để thi công. Ngày [...], người đề nghị ký tên."

Câu cuối, cho thợ đứng trên sân nhà mình, nghe nhỏ nhưng rất có tác dụng: nhiều nhà không làm máng chỉ vì không có chỗ dựng thang, ngại hỏi.

Ví dụ chia chi phí máng chung giữa hai mái

Ở dãy nhà cấp bốn trong làng, hai mái thường chảy dồn về một khe giữa hai nhà, đặt một máng chung. Giả định máng dài 12 mét, thay máng tôn và hai ống đứng hết khoảng 4,8 triệu đồng (số giả định):

Cách chiaNhà ông HảiNhà chị LanKhi nào hợp
Chia đều2,4 triệu2,4 triệuHai mái rộng gần bằng nhau
Theo diện tích mái đổ vào mángMái 60 m²: khoảng 2,9 triệuMái 40 m²: khoảng 1,9 triệuMột mái lớn hơn hẳn
Một nhà chịu toàn bộ4,8 triệu0Máng hỏng do nhà đó đục, gác đồ, giẫm lên

Ngoài tiền thay máng, nên thống nhất việc thông máng hằng năm trước mùa mưa: năm chẵn nhà này trèo lên, năm lẻ nhà kia. Máng chung hỏng phần lớn vì lá cây và rác tích lâu không ai dọn, chứ không phải vì vật liệu kém. Ghi việc này vào một tờ giấy chung với cách chia tiền.

Khi nước đã làm hỏng tường, đồ đạc: đòi bồi thường thế nào

Nếu nước mưa từ mái nhà bên đã làm thấm tường, mục cửa gỗ, hỏng tủ bếp, bạn có quyền yêu cầu bồi thường theo Bộ luật Dân sự 2015, vì chủ nhà không làm đường dẫn nước như luật buộc. Muốn đòi được, cần ba thứ: chứng cứ nguyên nhân (video nước chảy từ mái bên), chứng cứ thiệt hại (ảnh trước và sau, đồ hỏng), và chi phí khắc phục (báo giá thợ, hoá đơn).

Ví dụ giả định: nhà chị Lan bị thấm một mảng tường bếp, thợ báo giá cạo, chống thấm và sơn lại 3,5 triệu, thêm một cánh tủ gỗ phồng phải thay 1,2 triệu. Chị đưa video, ảnh và hai tờ báo giá cho nhà ông Hải, đề nghị ông làm máng trước và trả 4,7 triệu tiền sửa. Ông Hải đồng ý làm máng ngay nhưng cho rằng tường nhà chị Lan vốn đã cũ, chỉ chịu một nửa tiền sửa. Hai nhà mời tổ trưởng ra xem; tổ trưởng chỉ ra vệt thấm trùng đúng vị trí nước dội, còn đoạn tường khác cũ như nhau nhưng không thấm. Cuối cùng ông Hải trả tiền sửa tường, hai bên chia đôi tiền cánh tủ.

Ví dụ này cho thấy hoà giải ở cơ sở thường giải quyết được chuyện mái, nước trong một buổi, miễn là có chứng cứ rõ. Nếu nhà bên không chịu sửa, không bồi thường, bạn đề nghị hoà giải tại uỷ ban cấp xã, rồi khởi kiện đòi bồi thường thiệt hại tại toà án; có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để ước lượng mức đòi hợp lý.

Lợp mái mới sát ranh: tính trước để khỏi xả nước sang nhà bên

Nếu chính nhà bạn đang định lợp lại mái hoặc xây nhà mới sát ranh, đây là lúc rẻ nhất để làm đúng ngay từ đầu. Những điểm nên dặn thợ và ghi vào bản vẽ:

  • Hướng dốc mái: ưu tiên cho mái dốc về phía sân, phía đường của nhà mình. Mái dốc về phía nhà bên thì bắt buộc phải có máng và ống đứng dẫn nước ngược về đất mình.
  • Mép mái dừng đúng ranh: đo từ mép tường ra, mép tôn hoặc ngói không vượt quá ranh, tính cả phần máng treo bên ngoài.
  • Máng đủ to: mái càng rộng, mưa càng lớn thì máng càng phải lớn và nhiều ống đứng. Hỏi thợ đã tính cho mưa rào mùa hè chưa, đừng chọn máng nhỏ cho rẻ.
  • Ống đứng đổ vào đâu: đổ vào rãnh, hố ga trên đất nhà mình hoặc ra rãnh chung, không đổ ra khe giữa hai nhà.
  • Tấm diềm che khe hở: nếu giữa hai nhà có khe nhỏ, thoả thuận với nhà bên làm một tấm diềm chung, chia tiền, ghi giấy.
  • Chỗ để thông máng: chừa lối trèo lên mái từ phía nhà mình, đỡ phải xin sang nhà bên mỗi lần dọn lá.

Trước ngày lợp, mời nhà bên sang xem phương án máng và hỏi họ có ý kiến gì không. Mười phút nói chuyện lúc đó giúp tránh được cả mùa mưa cãi nhau về sau.

Lỗi hay gặp trong chuyện mái và nước mưa

Tự dựng tấm tôn chắn trên đất nhà mình để nước dội ngược lại. Nước dội ngược làm hỏng mái, tường nhà bên, thành ra bạn lại gây thiệt hại. Đề nghị họ làm máng là đường đúng.

Làm mái nhà mình đua sang cho kín khe hở. Nhiều người khi lợp lại mái kéo mép tôn trùm qua khe giữa hai nhà cho đỡ dột. Phần trùm ấy nằm trên đất nhà bên, nước lại chảy sang họ. Cần hỏi và ghi thoả thuận.

Đổ bê tông nâng sân mà không làm rãnh. Sân cao lên thì nước dồn sang nhà thấp bên cạnh. Trước khi nâng nền, làm rãnh thoát về phía đường hoặc cống.

Đợi mưa ngấm mấy năm mới nói. Thấm lâu thì khó tách phần nào do mái nhà bên, phần nào do tường cũ. Lên tiếng ngay mùa mưa đầu tiên.

Không giữ báo giá, hoá đơn. Đòi bồi thường bằng miệng rất khó. Một tờ báo giá của thợ, có tên, có hạng mục, là căn cứ đủ để hoà giải.

Câu hỏi thường gặp

Mái nhà hàng xóm xả nước sang nhà mình có vi phạm không?

Có. Bộ luật Dân sự 2015 buộc chủ nhà lắp đặt đường dẫn nước để nước mưa từ mái không chảy xuống bất động sản liền kề. Bạn có quyền đề nghị họ làm máng, ống thoát và bồi thường nếu đã gây thiệt hại.

Nhà mình ở thấp, nước trên mặt đất nhà bên chảy xuống thì có đòi được không?

Nước chảy tự nhiên từ cao xuống thấp thì nhà thấp không được ngăn dòng chảy, và cũng khó buộc nhà cao chịu trách nhiệm. Chỉ khi nhà bên làm cho nước dồn lại, tập trung chảy sang gây hại thì mới có căn cứ đề nghị sửa hoặc bồi thường.

Mái nhà bên đua sang trên sân nhà mình vài chục phân có sao không?

Khoảng không phía trên đất nhà bạn thuộc quyền của nhà bạn theo chiều thẳng đứng từ ranh. Bạn có quyền đề nghị cắt mái về đúng ranh, hoặc đồng ý cho giữ nhưng nên ghi bằng giấy và yêu cầu làm máng để nước không rơi xuống sân.

Máng xối chung giữa hai nhà bị tắc thì ai thông?

Máng chung là tài sản chung, hai nhà cùng có trách nhiệm. Nên thống nhất luân phiên thông máng trước mùa mưa và chia chi phí thay máng theo thoả thuận hoặc theo diện tích mái đổ vào.

Có cần lập biên bản khi đòi bồi thường thấm dột không?

Nên có. Biên bản do tổ trưởng, trưởng thôn chứng kiến ghi lại vị trí thấm, nguyên nhân thấy được và thiệt hại sẽ là căn cứ chính khi hoà giải tại xã hoặc khi ra toà, nhất là khi nhà bên cho rằng tường vốn đã cũ.

Nhà bên không có chỗ dựng thang làm máng thì sao?

Bạn có thể cho thợ đứng trên đất nhà mình để thi công trong thời gian ngắn, đổi lại họ dọn sạch và sửa nếu làm hỏng gì. Ghi thoả thuận ngắn về ngày làm và trách nhiệm dọn dẹp để tránh chuyện phát sinh.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138