DienTho.comĐiền Thổ
Láng giềng: ranh, lối đi, tường, mái

Tường chung giữa hai nhà: của ai, ai sửa, có được đục, gác dầm hay xây cao thêm

Tường chung giữa hai nhà thuộc sở hữu chung, chi phí chia theo thoả thuận; muốn đục, trổ cửa, gác dầm hay xây cao thêm phải được nhà bên đồng ý bằng giấy.

A Vietnamese mason seen from the side inspects an old shared plastered wall between two row houses, close crop on his hands and trowel, soft morning shade, ochre tones

Tường chung là bức tường dựng ngay trên ranh giới hai thửa đất, được cả hai nhà đồng ý, nên thuộc sở hữu chung của hai nhà; chi phí làm và sửa chia theo thoả thuận, không thoả thuận thì thường chia đều. Theo Bộ luật Dân sự 2015, với mốc giới là tường nhà chung, mỗi bên không được trổ cửa sổ, lỗ thông khí hay đục tường để đặt kết cấu xây dựng nếu nhà bên không đồng ý.

Vướng mắc thường không nằm ở luật mà ở chỗ hai nhà không biết bức tường là chung hay riêng. Bài này giúp bạn xác định điều đó, xem việc nào làm được trên tường chung, việc nào phải hỏi, cách chia tiền sửa khi tường thấm, nứt, và chuyện một nhà định đập nhà cũ xây lại trong khi tường đang tựa vào nhau.

Tường chung hay tường riêng: cách nhận biết

Ở dãy nhà ống thị trấn và nhà liền kề trong làng, ba kiểu tường dưới đây hay bị lẫn. Gọi đúng tên thì mới biết ai có quyền gì:

Kiểu tườngDấu hiệu nhận biếtThuộc về aiHệ quả chính
Tường chung trên ranhTim tường trùng ranh giới; cả hai nhà gác mái, gác sàn lên tường; khi xây hai nhà cùng gópSở hữu chung hai nhàViệc lớn trên tường phải hai bên đồng ý
Tường riêng sát ranhTường nằm trọn trong đất một nhà, mặt ngoài tường là ranh; nhà bên có tường riêng của họ hoặc khe hởNhà xây tườngNhà kia không được tựa, đóng đinh, gác đồ
Tường một nhà xây trên ranh, nhà kia tựa vào sauMột nhà xây trước, nhà sau gác dầm, gác mái lênThường coi là chung nếu nhà xây trước đồng ý cho tựaNên làm giấy để rõ ai trả phần nào
Tường rào, tường bao vườnThấp, không chịu lực nhàTheo vị trí trên ranh hay trong đấtXử lý như mốc giới ngăn cách

Muốn chắc, đối chiếu sổ hai nhà: diện tích và kích thước cạnh trên sơ đồ thửa có tính tới tim tường hay mép tường. Nếu cả hai sổ đều kéo ranh vào giữa tường, rất có thể đó là tường chung. Nếu một sổ kéo ranh tới mặt ngoài tường, tường thuộc nhà ấy. Hỏi cán bộ địa chính xã khi sơ đồ không đủ rõ; họ có thể đối chiếu với bản đồ địa chính.

Việc làm được và việc phải xin phép trên tường chung

Theo Bộ luật Dân sự 2015, tường chung là tài sản chung, mỗi nhà dùng phần của mình nhưng không làm hại phần của nhà kia. Trong thực tế có thể chia như sau:

  • Tự làm được, không cần hỏi: sơn, trát lại mặt tường phía nhà mình; treo tranh, đóng đinh nhỏ, bắt kệ nhẹ; khoan lỗ nông để đi dây điện nổi.
  • Nên báo trước, không cần giấy: chống thấm mặt trong, ốp gạch lên tường phía nhà mình, lắp tủ bếp treo. Báo để nhà bên biết sẽ có tiếng khoan.
  • Phải được đồng ý bằng giấy: đục tường đặt dầm, đặt cột, chôn ống nước, đục hộp kỹ thuật; trổ cửa sổ, ô thoáng, lỗ thông gió; xây cao thêm tường chung; cắt chân tường để làm móng mới.
  • Không nên làm dù bên kia cho phép miệng: đục xuyên tường, đục sâu quá nửa bề dày tường, gác thêm tầng mới lên tường chung đã cũ mà không có kỹ sư kiểm tra khả năng chịu lực.

Câu nên nói với nhà bên khi xin đục: "Nhà em định đặt hai dầm ở độ cao ba mét, sâu mười phân, có kỹ sư xem rồi, xong em trát lại và chống thấm mặt bên anh chị". Nói cụ thể vị trí, độ sâu và việc khắc phục thì người ta dễ đồng ý hơn câu "cho em đục tí".

Chia tiền sửa tường chung: ví dụ gia đình giả định

Nhà ông Tư và nhà chị Lan có chung bức tường dài 15 mét, cao 7 mét. Tường thấm ố cả hai mặt, cần cạo, trát lại, chống thấm đỉnh tường và làm lại máng nước. Chi phí giả định:

Hạng mụcChi phí giả địnhAi hưởng lợiCách chia hợp lý
Chống thấm đỉnh tường, làm máng8 triệuCả hai nhàChia đều: mỗi nhà 4 triệu
Cạo, trát, sơn mặt phía nhà ông Tư6 triệuNhà ông TưNhà ông Tư trả
Cạo, trát, sơn mặt phía nhà chị Lan5 triệuNhà chị LanNhà chị Lan trả
Gia cố chân tường bị lún do nhà ông Tư đào bể nước7 triệuCả hai nhưng do một bên gây raNhà ông Tư trả vì gây hư hỏng

Nguyên tắc dễ nhớ: phần chung (đỉnh tường, kết cấu, móng) chia theo thoả thuận, không thoả thuận thì chia đều; mặt tường bên nào bên ấy lo; hư hỏng do ai gây ra thì người đó chịu. Trước khi thợ làm, hai nhà cùng ghi một tờ giấy ngắn liệt kê hạng mục và cách chia, mỗi nhà giữ một bản. Giữ ảnh tường trước và sau khi sửa để lần sau còn có căn cứ.

Mẫu thoả thuận cho phép gác dầm, đục tường chung

Khi một nhà xây lại hoặc nâng tầng mà cần dùng tường chung, giấy đồng ý nên viết trước ngày khởi công. Mẫu dưới đây gia đình tự soạn; nếu đem chứng thực, dùng mẫu và lời văn bộ phận tiếp nhận hướng dẫn.

"GIẤY THOẢ THUẬN SỬ DỤNG TƯỜNG CHUNG. Bên đề nghị: ông [Nguyễn Văn Tư], chủ nhà và đất tại thửa số [21], tờ bản đồ số [8], thôn [Bắc]. Bên đồng ý: bà [Phạm Thị Lan], chủ nhà và đất tại thửa số [22], cùng tờ bản đồ. Hai bên xác nhận bức tường dài [15] mét giữa hai nhà là tường chung. Bà [Lan] đồng ý cho ông [Tư]: 1. Đục [4] lỗ trên mặt tường phía nhà ông [Tư], ở độ cao [3,2] mét, sâu không quá [10] phân, để đặt đầu dầm sàn tầng hai. 2. Không đục xuyên tường, không trổ cửa, không đặt ống nước trong tường chung. Ông [Tư] cam kết: có kỹ sư kiểm tra trước khi đục; che chắn bụi, giữ sạch phía nhà bà [Lan]; nếu tường nứt, thấm sang phía nhà bà [Lan] trong vòng [24] tháng kể từ khi xong, ông [Tư] chịu chi phí sửa. Hai bên chụp ảnh hiện trạng mặt tường phía nhà bà [Lan] trước khi khởi công, ảnh đính kèm có chữ ký hai bên. Lập ngày [...], thành [2] bản."

Hai chi tiết đáng giữ: thời gian bảo hành sau khi xong và bộ ảnh hiện trạng ký nháy. Không có hai thứ đó, vết nứt xuất hiện sau ba tháng sẽ thành chuyện cãi "nứt từ trước hay nứt do đục".

Một nhà định đập nhà cũ xây lại khi đang có tường chung

Đây là tình huống khó nhất. Nếu nhà định xây lại phá luôn tường chung, nhà bên lập tức hở một mặt. Trình tự an toàn:

  1. Báo nhà bên trước ít nhất vài tuần, mang theo bản vẽ dự kiến để họ thấy bức tường sẽ được xử lý thế nào.
  2. Thống nhất một trong ba hướng: giữ nguyên tường chung và chỉ xây áp vào; phá tường chung và xây tường mới chung trên ranh, chia tiền; hoặc mỗi nhà một tường riêng nằm trong đất của mình.
  3. Nếu phá tường chung, thoả thuận rõ ai che chắn tạm mặt nhà bên trong lúc chưa xây tường mới, che bằng gì, trong bao nhiêu ngày.
  4. Lập biên bản hiện trạng nhà bên trước khi khởi công: chụp, quay từng phòng sát tường, ghi các vết nứt có sẵn.
  5. Ghi tất cả vào một thoả thuận có chữ ký hai bên, nộp kèm hồ sơ xin phép xây dựng nếu cán bộ cấp phép yêu cầu.
  6. Trong lúc thi công, cho nhà bên số người phụ trách công trình để báo khi có bụi, nước, nứt.

Phương án mỗi nhà một tường riêng tốn đất của nhà xây mới, khoảng một bề dày tường, nhưng về lâu dài ít chuyện nhất. Nhiều gia đình chọn cách này dù phải mất vài phân đất.

Câu nên hỏi trước khi mua nhà đất có tường chung

Người mua nhà ở thị trấn hay mua phải căn có tường chung mà không biết, đến lúc định đập xây lại mới vỡ lẽ phải hỏi nhà bên. Trước khi đặt cọc, nên hỏi người bán và đi xem tận nơi những điểm sau:

  • Bức tường giữa hai nhà là chung hay riêng, có giấy tờ nào ghi lại không. Xin bản sao nếu có.
  • Nhà bên có gác sàn, gác mái, đặt dầm lên tường này không. Đứng trong nhà bên cạnh nhìn lên trần là thấy ngay.
  • Tường có vết nứt dọc, vết thấm ố, mảng vữa bong ở chân tường không. Nứt chạy từ chân lên đỉnh là dấu hiệu móng lún, cần kỹ sư xem.
  • Đã từng có chuyện cãi nhau với nhà bên về tường, về nước thấm chưa. Hỏi thêm trưởng thôn hoặc tổ trưởng, vì người bán ít khi kể.
  • Nếu sau này muốn xây lại, nhà bên có sẵn lòng cho xây tường riêng sát tường chung hay không.
  • Sơ đồ thửa trên sổ kéo ranh tới tim tường hay mép tường, diện tích đo thực tế có khớp sổ không.

Câu trả lời cho mấy câu trên không làm hỏng việc mua, nhưng giúp bạn tính đúng chi phí nếu sau này phải xây tường riêng, mất thêm vài phân đất, hoặc phải gia cố móng chung. Cán bộ địa chính xã thường biết khá rõ những dãy nhà nào từng có tranh chấp tường; hỏi họ một câu trước khi xuống tiền không mất gì.

Lỗi hay gặp với tường chung

Nghĩ tường cũ đứng trên đất mình thì là của mình. Nếu nhà bên đã gác mái, gác sàn lên đó từ lâu mà không ai phản đối, tường rất có thể được coi là chung. Đừng tự ý đập.

Đục tường lúc nhà bên đi vắng. Bên kia về thấy nứt sẽ không còn tin lời giải thích nào. Luôn báo trước và cho họ xem.

Trổ ô thoáng trên tường chung cho bếp. Đây là việc luật nêu rõ phải được nhà bên đồng ý. Khói, mùi đi sang nhà bên là nguyên cớ cãi nhau kéo dài.

Xây cao tường chung để chống trộm. Xây cao thêm làm tăng tải lên móng cũ, che nắng nhà bên. Cần đồng ý và cần kỹ sư xem móng.

Không ghi thời gian bảo hành sau khi sửa. Vết thấm, vết nứt thường lộ ra vào mùa mưa sau đó vài tháng. Ghi khoảng thời gian bên làm phải chịu trách nhiệm.

Câu hỏi thường gặp

Tường chung bị thấm thì nhà nào phải sửa?

Nếu thấm do đỉnh tường, máng nước hay kết cấu chung thì hai nhà cùng chịu theo thoả thuận, không có thoả thuận thì thường chia đều. Nếu thấm do một nhà làm bể nước, đục tường hay để nước đọng sát chân tường thì nhà đó chịu.

Có được tự ý đục tường chung để đi ống nước không?

Không nên. Bộ luật Dân sự 2015 nêu rõ không được đục tường chung để đặt kết cấu xây dựng nếu nhà bên không đồng ý. Đi ống nổi trên mặt tường phía nhà mình là cách an toàn hơn khi chưa có sự đồng ý.

Nhà bên xây cao tường chung che hết nắng nhà mình thì làm gì?

Trước hết nói chuyện, đề nghị họ cho xem giấy phép xây dựng và thoả thuận. Nếu tường chung bị xây cao thêm mà không có sự đồng ý của nhà bạn, bạn có thể đề nghị hoà giải ở thôn, rồi tại xã, và cuối cùng là toà án.

Tường chung có ghi trên sổ không?

Sổ thường chỉ thể hiện ranh thửa và kích thước, ít khi ghi rõ tường chung. Vì vậy giấy thoả thuận giữa hai nhà về tường là thứ nên giữ cùng sổ, để người mua hoặc con cháu sau này biết.

Bán nhà có tường chung thì người mua có phải biết không?

Nên ghi rõ trong hợp đồng và giao bản sao các thoả thuận về tường chung cho người mua. Người mua tiếp nhận cả quyền lẫn nghĩa vụ với bức tường, giấu chuyện này dễ dẫn đến tranh chấp sau mua bán.

Nhà bên đục tường chung làm nứt nhà mình thì đòi bồi thường thế nào?

Chụp ảnh, quay phim vết nứt ngay, mời trưởng thôn hoặc tổ trưởng ra xem và lập biên bản. Sau đó yêu cầu nhà bên sửa hoặc bồi thường; không thoả thuận được thì hoà giải và khởi kiện, có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138