DienTho.comĐiền Thổ
Tiền sử dụng đất và thuế đất ở

Có nhiều thửa đất ở: chọn thửa nào tính hạn mức khi nộp thuế đất hằng năm

Người có hai, ba thửa đất ở trong một tỉnh chỉ được chọn một thửa tính hạn mức thuế. Cách chọn cho có lợi, ví dụ giả định, tờ khai tổng hợp và lỗi hay gặp.

A Vietnamese couple walk along a dirt path between two separate house lots on a village edge, seen from far behind, golden hour haze, rows of areca palms

Nếu một người đứng tên nhiều thửa đất ở trong cùng một tỉnh, chỉ một thửa được chọn để tính phần trong hạn mức với thuế suất thấp nhất; diện tích các thửa còn lại thường tính theo bậc vượt hạn mức. Bạn được quyền chọn thửa nào, và chọn đúng có thể làm tổng thuế mỗi năm giảm đáng kể, nhất là khi các thửa có giá chênh nhau nhiều.

Chuyện này hay gặp ở nhà có một mảnh đất ở trong làng và mua thêm một lô ở thị trấn, hoặc cha mẹ đứng tên cả thửa nhà mình lẫn thửa định cho con. Phần dưới giải thích nguyên lý theo Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp năm 2010, cách chọn thửa có lợi, ví dụ giả định, cách khai tổng hợp và những thứ dễ làm sai.

Vì sao chỉ được chọn một thửa

Hạn mức đất ở là diện tích nhà nước coi là đủ cho chỗ ở của một hộ. Thuế đất ở dùng hạn mức để phân biệt phần đất phục vụ nhu cầu ở bình thường, chịu thuế rất nhẹ, với phần đất dư ra, chịu thuế cao hơn. Nếu ai có bao nhiêu thửa cũng được tính hạn mức riêng cho từng thửa thì người có nhiều đất sẽ không bao giờ chạm bậc cao. Vì thế luật gom tất cả đất ở của một người trong phạm vi tỉnh lại, chỉ cho một thửa được hưởng hạn mức.

Phạm vi là trong một tỉnh. Nếu bạn có một thửa ở tỉnh này và một thửa ở tỉnh khác thì mỗi nơi được tính riêng. Sau khi sắp xếp, nhiều tỉnh đã sáp nhập, nên hai thửa trước đây ở hai tỉnh giờ có thể thuộc cùng một tỉnh mới; lúc đó cần hỏi cơ quan thuế xem đã phải khai tổng hợp chưa, vì việc này có thể được hướng dẫn chuyển tiếp.

Đất ở đứng tên chung vợ chồng, đứng tên chung nhiều người, hay đứng tên hộ gia đình có cách xác định riêng. Khi hồ sơ không thuần một người một thửa, nên hỏi cơ quan thuế trước khi khai, đừng điền theo phỏng đoán.

Ví dụ giả định: ông Hai có thửa trong làng và lô ở thị trấn

Các con số là giả định. Ông Hai đứng tên thửa A trong làng 250 m² đất ở, giá tính thuế 800.000 đồng/m², và lô B ở thị trấn 100 m², giá tính thuế 6.000.000 đồng/m². Giả định hạn mức đất ở 200 m², phần các thửa không được chọn tính ở bậc 0,07%.

Cách chọnPhép tínhThuế một năm
Chọn thửa A tính hạn mứcA: 200 × 0,8 triệu × 0,03% + 50 × 0,8 triệu × 0,07% = 48.000 + 28.000; B: 100 × 6 triệu × 0,07% = 420.000khoảng 496.000 đồng
Chọn lô B tính hạn mứcB: 100 × 6 triệu × 0,03% = 180.000; A: 250 × 0,8 triệu × 0,07% = 140.000khoảng 320.000 đồng
Chênh lệch giữa hai cáchkhoảng 176.000 đồng mỗi năm

Nguyên tắc rút ra: thường nên dành hạn mức cho thửa có giá trên một mét vuông cao nhất, vì thuế suất thấp áp vào chỗ đắt sẽ tiết kiệm nhiều nhất. Tuy vậy cách phân bổ phần vượt giữa các thửa có thể theo hướng dẫn cụ thể khác với giả định trong ví dụ, nên hãy nhờ cơ quan thuế tính thử cả hai phương án trước khi chốt.

Cách khai khi có nhiều thửa đất ở

Thủ tục khai tổng hợp không khó nhưng dễ bỏ sót. Trình tự thường gặp:

  1. Liệt kê mọi thửa đất ở đứng tên bạn trong tỉnh. Ghi số thửa, tờ bản đồ, địa chỉ, diện tích đất ở, giá theo bảng giá. Đừng quên lô mua lâu không ở hoặc thửa đứng tên mình nhưng con đang ở.
  2. Chọn thửa tính hạn mức. So giá một mét vuông, ưu tiên thửa giá cao. Nếu thửa giá cao nhỏ hơn hạn mức, hỏi phần hạn mức còn lại có được bù sang thửa khác không.
  3. Khai ở nơi có thửa được chọn. Mỗi thửa vẫn khai tại cơ quan thuế quản lý nơi có đất, và khai tổng hợp theo mẫu hiện hành để cơ quan thuế tính phần chênh.
  4. Nhận thông báo, đối chiếu. Kiểm thửa nào được ghi là thửa trong hạn mức, thuế suất từng phần.
  5. Khai lại khi có biến động. Bán một thửa, mua thêm, tặng cho con đều làm đổi cách tính.

Nếu trước giờ bạn chưa từng khai tổng hợp dù có nhiều thửa, nên chủ động hỏi cơ quan thuế cách khai bổ sung. Tự khai bổ sung luôn nhẹ nhàng hơn để bị phát hiện khi làm thủ tục bán hay tặng cho.

Những tình huống gia đình hay gặp

Cha mẹ đứng tên thửa của con đang ở. Thửa đó vẫn tính vào đất ở của cha mẹ. Nếu cha mẹ đã cho con, nên làm thủ tục tặng cho để mỗi người tự khai thửa của mình, mỗi người dùng hạn mức riêng.

Vợ chồng mỗi người đứng tên một thửa. Hai thửa đứng tên hai người khác nhau thường mỗi người tính riêng. Thửa đứng tên chung cả hai thì cách xác định hạn mức có quy định riêng, hỏi khi khai.

Mua lô đất ở để dành, chưa xây. Đất ở chưa xây vẫn chịu thuế đất ở. Nếu nó là thửa giá cao thì cân nhắc chọn nó tính hạn mức, thửa đang ở trong làng giá thấp chịu bậc cao nhưng tiền ít.

Thửa có phần đất ở và phần vườn. Chỉ diện tích đất ở tham gia tính. Phần vườn không cộng vào tổng diện tích đất ở dù nằm cùng thửa.

Thửa tính hạn mức nhỏ hơn hạn mức. Ví dụ lô ở thị trấn chỉ 80 m² trong khi hạn mức giả định 200 m². Phần hạn mức chưa dùng hết có được bù sang thửa khác hay không phụ thuộc hướng dẫn hiện hành; có thời kỳ không được bù. Nếu không được bù, nhiều khi chọn thửa lớn trong làng lại có lợi hơn dù giá thấp, nên tính cả hai cách.

Người đứng tên đã mất, chưa khai nhận thừa kế. Thông báo vẫn có thể gửi theo tên người đã mất. Các con nên làm thủ tục thừa kế rồi khai thuế cho người nhận; trong lúc chờ, thống nhất trong nhà ai nộp để không phát sinh nợ thuế của thửa.

Câu nên hỏi cơ quan thuế khi có nhiều thửa

Mang danh sách các thửa và bản sao sổ, hỏi thẳng:

  • Các thửa của gia đình đã được ghi nhận khai tổng hợp chưa, thửa nào đang được tính hạn mức?
  • Nếu đổi thửa tính hạn mức thì từ năm nào được áp dụng, có phải nộp tờ khai mới không?
  • Phần hạn mức còn dư ở thửa nhỏ có được bù sang thửa khác không?
  • Thửa đứng tên chung vợ chồng được xác định hạn mức thế nào?
  • Sau khi tỉnh sáp nhập, các thửa trước ở hai tỉnh giờ có phải khai tổng hợp không?
  • Năm nào đã khai thiếu thì khai bổ sung ra sao, có tiền chậm nộp không?

Ghi câu trả lời vào sổ tay kèm tên bộ phận đã trả lời và ngày hỏi. Khi thông báo năm sau gửi về, bạn có cái để đối chiếu. Nếu có tranh chấp về quyền sử dụng một thửa giữa các thành viên, giải quyết xong mới khai được đúng người, có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn khi cần.

Bán hay tặng cho một thửa giữa năm: năm đó tính thế nào

Khi bạn bán hoặc tặng cho con một trong các thửa, danh sách đất ở của bạn thay đổi và cách chọn hạn mức có thể phải làm lại. Nếu thửa vừa chuyển đi chính là thửa đang được tính hạn mức, thì thửa còn lại sẽ cần được đăng ký làm thửa tính hạn mức. Không khai, cơ quan thuế có thể vẫn tính thửa còn lại theo bậc vượt như năm cũ.

Thuế năm đó của thửa đã chuyển đi thường do người đứng tên đầu năm nộp, rồi từ năm sau chuyển sang người nhận, tuỳ theo thời điểm hồ sơ sang tên hoàn tất và hướng dẫn của cơ quan thuế. Trong hợp đồng mua bán hay văn bản tặng cho, nên ghi rõ bên nào nộp thuế đất của năm có giao dịch để khỏi đùn đẩy. Ví dụ một câu ghi trong thoả thuận: "Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp của năm ký hợp đồng do bên chuyển nhượng nộp; từ năm sau do bên nhận chuyển nhượng nộp."

Người nhận thửa đất, nhất là con được cha mẹ cho, nên kiểm xem bản thân đã có thửa đất ở nào khác trong tỉnh chưa. Nếu đã có, việc nhận thêm một thửa cũng kéo theo khai tổng hợp và chọn hạn mức như người đi trước. Đây là chuyện hay bị quên với những người con đã mua một lô ở thị trấn từ trước rồi mới được cha mẹ chia đất trong làng.

Mẫu bảng kê các thửa để gia đình tự giữ

Một tờ giấy kê đủ các thửa giúp bạn khai đúng và kiểm thông báo nhanh. Gợi ý các cột nên có, viết tay hay đánh máy đều được:

  • Thửa 1: tờ bản đồ số 12, thửa số 345, thôn Đông; đất ở 250 m², đất vườn 300 m²; đứng tên ông Hai; giá tính thuế theo bảng giá năm nay; được chọn tính hạn mức: không.
  • Thửa 2: tờ bản đồ số 4, thửa số 87, khu phố 3; đất ở 100 m²; đứng tên ông Hai; giá tính thuế theo bảng giá năm nay; được chọn tính hạn mức: có, đăng ký từ năm ghi trên tờ khai.
  • Thửa 3: tờ bản đồ số 12, thửa số 346; đất ở 150 m²; đã tặng cho con gái, sang tên xong; đã báo cơ quan thuế: có hoặc chưa.
  • Cột ghi số tiền thuế từng năm và ngày nộp, kèm chỗ để biên lai.
  • Cột ghi ngày hỏi cơ quan thuế và câu trả lời quan trọng.

Các số tờ, số thửa, tên trong mẫu là giả định. Bảng kê này đặc biệt có ích khi người đứng tên lớn tuổi và con cái phải thay mặt đi làm thủ tục: nhìn vào là biết thửa nào đang hưởng hạn mức, thửa nào đã chuyển cho ai, năm nào đã nộp. Nhiều gia đình chỉ phát hiện thiếu khai khi đi bán đất và bị hỏi nợ thuế các năm.

Câu hỏi thường gặp

Có hai sổ đất ở thì phải nộp thuế hai lần à?

Mỗi thửa đều chịu thuế đất ở hằng năm. Điểm khác là chỉ một thửa được tính hạn mức với thuế suất thấp nhất, thửa còn lại thường tính bậc cao hơn. Tổng thuế phụ thuộc vào việc chọn thửa nào tính hạn mức.

Nên chọn thửa nào để tính hạn mức?

Thường nên chọn thửa có giá một mét vuông cao nhất, vì thuế suất thấp áp vào thửa đắt tiết kiệm nhiều nhất. Nhờ cơ quan thuế tính thử các phương án trước khi chốt để chắc chắn với cách phân bổ đang áp dụng.

Thửa ở tỉnh khác có tính chung không?

Không. Việc chọn một thửa tính hạn mức chỉ áp trong phạm vi một tỉnh. Sau khi các tỉnh sáp nhập, hai thửa trước đây khác tỉnh có thể thành cùng tỉnh, nên hỏi lại cơ quan thuế.

Chưa từng khai tổng hợp thì có bị phạt không?

Có thể phải khai bổ sung và nộp phần thuế còn thiếu kèm tiền chậm nộp. Chủ động khai bổ sung thường được xử lý nhẹ nhàng hơn. Hỏi cơ quan thuế quản lý nơi có đất cách làm cụ thể.

Đã đổi thửa tính hạn mức thì có đổi lại được không?

Việc đăng ký lại thường làm được khi có biến động như bán bớt thửa, mua thêm hay tặng cho. Thời điểm áp dụng từ năm nào do cơ quan thuế hướng dẫn, nên hỏi trước khi nộp tờ khai mới.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138